Đề xuất mô hình “Đồng kiến tạo học tập với NotebookLM” trong dạy học chủ đề “Bảo vệ môi trường” (Khoa học tự nhiên 8)
Tóm tắt
The development of generative AI calls for the use of AI in teaching in a controlled, transparent, and responsible manner. This study employed document analysis and synthesis, pedagogical model design, and an appraisal survey. The study established a model comprising three non-equal components: the teacher as the pedagogical leader, the students as the knowledge and solution builders, and NotebookLM as a resource-based learning support tool. The model proposed a three-layer control mechanism, a five-phase process, and illustrated it through the lesson on Environmental Protection (Natural Science Grade 8). Initial test results showed that the model was highly regarded for its necessity, pedagogical suitability, and potential for application. The model contributes to guiding the responsible use of generative AI, supporting the development of digital competence, information verification competence, and the application of knowledge to real-life contexts. Further classroom-based empirical research is needed to examine the effectiveness of the model.
Tài liệu tham khảo
Ban Chấp hành Trung ương (2024). Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Bộ GD-ĐT (2018). Chương trình giáo dục phổ thông môn Khoa học tự nhiên (ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018 của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT).
Bộ GD-ĐT (2025). Thông tư số 02/2025/TT-BGDĐT ngày 24/01/2025 quy định Khung năng lực số cho người học.
Google. (n.d.). NotebookLM. Retrieved June 21, 2026, from https://notebooklm.google.com/
Kasneci, E., Sessler, K., Küchemann, S., Bannert, M., Dementieva, D., Fischer, F., Gasser, U., Groh, G., Günnemann, S., Hüllermeier, E., Krusche, S., Kutyniok, G., Michaeli, T., Nerdel, C., Pfeffer, J., Poquet, O., Sailer, M., Schmidt, A., Seidel, T., ... Kasneci, G. (2023). ChatGPT for good? On opportunities and challenges of large language models for education. Learning and Individual Differences, 103, Article 102274. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2023.102274
Lewis, P., Perez, E., Piktus, A., Petroni, F., Karpukhin, V., Goyal, N., ... & Kiela, D. (2020). Retrieval-augmented generation for knowledge-intensive NLP tasks. Advances in Neural Information Processing Systems, 33, 9459-9474.
Long, D., & Magerko, B. (2020). What is AI literacy? Competencies and design considerations. In Proceedings of the 2020 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems (pp. 1-16). Association for Computing Machinery. https://doi.org/10.1145/3313831.3376727
Mayer, R. E. (2009). Multimedia learning (2nd ed.). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511811678
McGrew, S., Breakstone, J., Ortega, T., Smith, M., & Wineburg, S. (2018). Can students evaluate online sources? Learning from assessments of civic online reasoning. Theory & Research in Social Education, 46(2), 165-193. https://doi.org/10.1080/00933104.2017.1416320
Miao, F., & Holmes, W. (2023). Guidance for generative AI in education and research. UNESCO. https://www.unesco.org/en/articles/guidance-generative-ai-education-and-research
Oppenheimer, D. M., Cash, T. N., & Connell Pensky, A. E. (2025). You've Got AI Friend in Me: LLMs as Collaborative Learning Partners. International Journal of Artificial Intelligence in Education, 35(6), 3896-3921. https://doi.org/10.1007/s40593-025-00521-6
Phạm Kim Chung, Lê Chí Nguyện, Hoàng Bảo Long. (2025). Đề xuất mô hình đồng sáng tạo cùng AI và vận dụng trong thiết kế hoạt động dạy học: Nghiên cứu trường hợp dạy học lập trình với sự hỗ trợ của Chatbot AI cho sinh viên đại học. Tạp chí Giáo dục, 25(16), 54-59. https://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/tapchi/article/view/3843
Reyna, J. (2024). The Potential of Google NotebookLM for Teaching and Learning. ResearchGate. https://www.researchgate.net/publication/393965130_The_Potential_of_Google_NotebookLM_for_Teaching_and_Learning
Roschelle, J., & Teasley, S. D. (1995). The construction of shared knowledge in collaborative problem solving. In C. E. O'Malley (Ed.), Computer-supported collaborative learning (pp. 69-97). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-642-85098-1_5
Scardamalia, M., & Bereiter, C. (2006). Knowledge building: Theory, pedagogy, and technology. In R. K. Sawyer (Ed.), The Cambridge handbook of the learning sciences (pp. 97-118). Cambridge University Press. https://ikit.org/fulltext/2006_KBTheory.pdf
Tufino, E. (2025). NotebookLM as a Socratic Physics Tutor: Design and Preliminary Observations of a RAG-Based Tool. The Physics Educator. https://arxiv.org/pdf/2504.09720
UNESCO. (2017). Education for Sustainable Development Goals: Learning objectives. UNESCO. https://doi.org/10.54675/CGBA9153
Vũ Văn Hùng, Cao Cự Giác, Mai Sỹ Tuấn, Nguyễn Văn Khánh, Nguyễn Thị Hồng Liên (2023). Khoa học tự nhiên 8. NXB Giáo dục Việt Nam.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press. https://home.fau.edu/musgrove/web/vygotsky1978.pdf
Wineburg, S., & McGrew, S. (2019). Lateral reading and the nature of expertise: Reading less and learning more when evaluating digital information. Teachers College Record, 121(11), 1-40. https://doi.org/10.1177/016146811912101102
Wood, D., Bruner, J. S., & Ross, G. (1976). The role of tutoring in problem solving. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 17(2), 89-100. https://doi.org/10.1111/j.1469-7610.1976.tb00381.x
Zimmerman, B. J. (2000). Attaining self-regulation: A social cognitive perspective. In M. Boekaerts, P. R. Pintrich, & M. Zeidner (Eds.), Handbook of self-regulation (pp. 13-39). Academic Press. https://doi.org/10.1016/B978-012109890-2/50031-7
Đã Xuất bản
Cách trích dẫn
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Bản quyền (c) 2026 Tạp chí Giáo dục
Tác phẩm này được cấp phép theo Ghi nhận tác giả của Creative Commons Giấy phép quốc tế 4.0 .
