Phát triển năng lực hành vi đạo đức số cho sinh viên trong chuyển đổi số: Tiếp cận lí thuyết và đề xuất khung năng lực cho giáo dục đại học Việt Nam
Tóm tắt
In the era of digital transformation, digital ethical behavior competence has become one of the important pillars of global citizenship qualities for university students. Grounded in philosophical foundations of ethics, digital citizenship theory, moral development theories, and 21st-century competency frameworks, this study analyzes the foundational bases, legally, scientifically, and practically, for developing a research framework on digital ethics in higher education. Using qualitative research methods, along with synthesis and secondary data analysis, the paper proposes a D-ethics competence framework for university students, with detailed descriptions of competence indicators including (1) Digital ethical awareness, (2) Digital ethical judgment, (3) Ethical behavior in cyberspace, (4) Social responsibility in the digital environment, and (5) Ethical reflective attitude. The article aims to address three research questions: (1) How is the digital ethics competence of university students conceptualized?; (2) What are the theoretical and practical grounds for proposing a framework of digital ethics competence for university students?; (3) In what directions should the implementation of the digital ethics competence framework be carried out in Vietnamese universities?
Tài liệu tham khảo
Bebeau, M. J., & Monson, V. E. (2012). Professional identity formation and transformation across the life span. In A. McKee & M. Eraut (Eds.), Learning trajectories, innovation and identity for professional development (pp. 135–162). Springer.
Bộ GD-ĐT (2024). Báo cáo sơ kết công tác chuyển đổi số, cải cách hành chính. https://moet.gov.vn/tintuc/Pages/tintong-hop.aspx?ItemID=9559
British Council (2022). Readiness of digital transformation in Vietnamese universities. https://www.britishcouncil.vn/sites/default/files/report_readiness_of_digital_transformation_in_vietnamese_universities.pdf
Chan, C. K. Y. (2023). Is AI changing the rules of academic misconduct? An in-depth look at students' perceptions of “AI-giarism”. arXiv. https://arxiv.org/abs/2306.03358
Đặng Hùng Vũ, Nguyễn Thành Long (2021). Đánh giá liêm chính học thuật của sinh viên qua nhận thức của sinh viên về môi trường học thuật và hành vi không trung thực học thuật. Tạp chí Khoa học, Trường Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh, 16(1), 46–63. https://doi.org/10.46223/HCMCOUJS.econ.vi.16.1.1389.2021
European Commission (2022). The digital competence framework for citizens 2.2 (DigComp 2.2). Publications Office of the European Union. https://data.europa.eu/doi/10.2760/115376
Gardner, H., & Davis, K. (2013). The app generation: How today’s youth navigate identity, intimacy, and imagination in a digital world. Yale University Press.
Gerlich, M. (2025). AI tools in society: Impacts on cognitive offloading and the future of critical thinking. Societies, 15(1), 45–60. https://doi.org/10.3390/soc15010006
Hoàng Thị Thu Hà, Lê Phương Huyền, Nguyễn Lê Khanh, Đào Thị Mỹ Lệ, Nguyễn Thị Nga (2023). Các yếu tố ảnh hưởng đến “liêm chính học thuật” của sinh viên trong bối cảnh chuyển đổi số tại các trường đại học. Tạp chí Giáo dục, 23(12), 29–33. https://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/tapchi/article/view/796
Hursthouse, R. (1999). On virtue ethics. Oxford University Press.
Huynh Phuong Duyen (2023). Model of digital competence of students at higher education institutions: Survey at Nha Trang University. Multidisciplinary Research Journal, 3(5), 45–56.
Jones, L. M., & Mitchell, K. J. (2016). Defining and measuring youth digital citizenship. New Media & Society, 18(9), 2063–2079. https://doi.org/10.1177/1461444815577797
Kohlberg, L. (1981). The philosophy of moral development: Moral stages and the idea of justice. Harper & Row.
Lim, S., Tan, M., & Lee, J. (2023). Generative AI and the future of higher education: A threat to academic integrity? Educational Technology Journal, 28(4), 112–130.
MacIntyre, A. (2007). After virtue: A study in moral theory (3rd ed.). University of Notre Dame Press.
Nguyen, Hung Manh, Goto, Daisaku (2024). Unmasking academic cheating behavior in the artificial intelligence era: Evidence from Vietnamese undergraduates. Education and Information Technologies, 29, 15999–16025. https://doi.org/10.1007/s10639-024-12495-4
Nguyễn Thanh Sơn (2023). Trách nhiệm pháp lí trong việc chia sẻ thông tin trên mạng xã hội. Tạp chí Pháp luật Việt Nam, 9, 20–22.
Nguyễn Vũ Thành Long, Đặng Hùng Vũ, Lê Thị Thiên Hương (2022). Nhận thức và hành vi vi phạm liêm chính học thuật của sinh viên tại một trường đại học ở Việt Nam. Tạp chí Khoa học và Đào tạo Ngân hàng, 245, 54–68.
OECD (2018). The future of education and skills: Education 2030 framework. OECD Publishing.
OECD (2021). 21st-century readers: Developing literacy skills in a digital world. OECD Publishing.
Ribble, M. (2011). Digital citizenship in schools: Nine elements all students should know (2nd ed.). International Society for Technology in Education.
Thủ tướng Chính phủ (2020). Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 03/6/2020 ban hành Chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030.
Thủ tướng Chính phủ (2022). Quyết định số 131/QĐ-TTg ngày 25/01/2022 ban hành Chương trình chuyển đổi số trong giáo dục và đào tạo giai đoạn 2022–2025, định hướng đến 2030.
Trung tâm Nghiên cứu Truyền thông Xã hội (2022). Khảo sát về hành vi chia sẻ thông tin của sinh viên Việt Nam trên mạng xã hội. NXB Thông tin và Truyền thông.
UNESCO (2015). Global citizenship education: Topics and learning objectives. UNESCO Publishing.
UNESCO (2023). Guidelines for the governance of generative AI in education and research. Paris: UNESCO.
UNICEF (2021). Online violence against children in Vietnam: A national study. UNICEF Vietnam.
Tải xuống
Đã Xuất bản
Cách trích dẫn
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Tác phẩm này được cấp phép theo Ghi nhận tác giả của Creative Commons Giấy phép quốc tế 4.0 .
