Nghiên cứu thực trạng quyền tự chủ của hiệu trưởng các trường tiểu học và trung học cơ sở ở Việt Nam
Tóm tắt
In the context of educational reform in Vietnam, this study investigates the current status of school principals’ autonomy at primary and lower secondary levels across four domains: (1) human resource organization; (2) finance; (3) facilities and educational equipment; and (4) teaching and educational activities. The findings indicate that principals’ autonomy is assessed as relatively high in all four domains, with autonomy in teaching and educational activities rated the highest. However, such autonomy is manifested mainly at the implementation level, while decision-making authority over resources and strategic issues remains limited. On this basis, the study proposes further expanding school principals’ autonomy in conjunction with substantive decentralization of resources, enhancing school leadership and governance capacity, and establishing results-based accountability mechanisms, thereby facilitating a shift from an administrative management model toward a development-oriented, enabling governance model.
Tài liệu tham khảo
Bagwell, J. L. (2021). Insights into school governance and autonomy: The charter school movement in America. In N. S.-K. Pang & P. W. K. Chan (Eds.), School governance in global contexts (pp. 159–174). Routledge.
Ban Chấp hành Trung ương (2025). Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Bộ GD-ĐT (2020a). Thông tư số 28/2020/TT-BGDĐT ngày 04/9/2020 ban hành Điều lệ trường tiểu học.
Bộ GD-ĐT (2020b). Thông tư số 32/2020/TT-BGDĐT ngày 15/9/2020 ban hành Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học.
Bộ GD-ĐT (2021a). Thông tư số 37/2021/TT-BGDĐT ngày 30/12/2021 ban hành Danh mục thiết bị dạy học tối thiểu cấp tiểu học.
Bộ GD-ĐT (2021b). Thông tư số 38/2021/TT-BGDĐT ngày 30/12/2021 ban hành Danh mục thiết bị dạy học tối thiểu cấp trung học cơ sở.
Bộ GD-ĐT (2023). Thông tư số 26/2023/TT-BGDĐT ngày 28/12/2023 sửa đổi, bổ sung một số quy định tại Danh mục thiết bị dạy học tối thiểu ban hành kèm theo Thông tư số 37/2021/TT-BGDĐT và Thông tư số 38/2021/TT-BGDĐT.
Bộ GD-ĐT (2025a). Thông tư số 10/2025/TT-BGDĐT ngày 12/6/2025 ban hành Quy định về phân quyền, phân cấp và phân định thẩm quyền thực hiện nhiệm vụ quản lí nhà nước của chính quyền địa phương hai cấp đối với giáo dục phổ thông.
Bộ GD-ĐT (2025b). Thông tư số 15/2025/TT-BGDĐT ngày 24/7/2025 hướng dẫn Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Sở Giáo dục và Đào tạo thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và Phòng Văn hóa - Xã hội thuộc Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo.
Chính phủ (2021). Nghị định số 60/2021/NĐ-CP ngày 21/6/2021 ban hành Quy định cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập.
Chính phủ (2025). Nghị định số 111/2025/NĐ-CP ngày 22/5/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 60/2021/NĐ-CP ngày 21/6/2021 của Chính phủ quy định Cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập.
Ha, X. V., & Murray, J. C. (2023). Corrective feedback: Beliefs and practices of Vietnamese primary EFL teachers. Language Teaching Research, 27(1), 137–167.
Hanushek, E. A., Link, S., & Woessmann, L. (2013). Does school autonomy make sense everywhere? Panel estimates from PISA. Journal of Development Economics, 104, 212–232.
Honig, M. I., & Rainey, L. R. (2012). Autonomy and school improvement: What do we know and where do we go from here? Educational Policy, 26(3), 465–495. https://doi.org/10.1177/0895904811417590
Lafortune, J., Rothstein, J., & Schanzenbach, D. W. (2018). School finance reform and the distribution of student achievement. American Economic Journal: Applied Economics, 10(2), 1–26.
Neeleman, A. (2019). The scope of school autonomy in practice: An empirically based classification of school interventions. Journal of Educational Change, 20(1), 31–55. https://doi.org/10.1007/S10833-018-9332-5
Nunnally, J. C., & Bernstein, I. H. (1994). Psychometric theory (3rd ed.). New York: McGraw-Hill.
OECD (2013). PISA 2012 results: What makes schools successful? Resources, policies and practices (Volume IV). OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264201156-en
OECD (2016). PISA 2015 results (Volume II): Policies and practices for successful schools. OECD Publishing.
OECD (2023a). PISA 2022 results (Volume I and II) – Country notes: Viet Nam. OECD Publishing.
OECD (2023b). PISA 2022 results (Volume II): Learning during – and from – disruption. OECD Publishing.
Omoeva, C., Cunha, N. M., & Moussa, W. (2021). Measuring equity of education resource allocation: An output-based approach. International Journal of Educational Development, 87, 102492.
Phạm Đỗ Nhật Tiến (2017). Quyền tự chủ trường phổ thông ở Việt Nam: Hiện trạng và những việc cần làm. Tạp chí Khoa học Giáo dục, 145, 1–5.
Phạm Thế Kiên (2025). Quản lí dựa trên nhà trường: Mối tương quan giữa quyền tự chủ và trách nhiệm giải trình của các trường phổ thông ở Việt Nam. Tạp chí Giáo dục, 25(12), 53–58. https://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/tapchi/article/view/3507
Quốc hội (2025). Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025. Luật số 72/2025/QH15, ban hành ngày 16/6/2025.
Verger, A., Fontdevila, C., & Zancajo, A. (2016). The privatization of education: A political economy of global education reform. Teachers College Press.
Woessmann, L. (2016). The importance of school systems: Evidence from international differences in student achievement. Journal of Economic Perspectives, 30(3), 3–32.
World Bank (2012). School autonomy and accountability in Thailand (World Bank – SABER, Country Report 2012).
Tải xuống
Đã Xuất bản
Cách trích dẫn
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Tác phẩm này được cấp phép theo Ghi nhận tác giả của Creative Commons Giấy phép quốc tế 4.0 .
