Định hướng giáo dục phẩm chất nhân ái cho học sinh trung học phổ thông qua dạy học hai tác phẩm viết về người Nam Bộ: “Cải ơi” và “Những đứa con trong gia đình”

Các tác giả

  • Nguyễn Phước Hoàng Trường Đại học Bạc Liêu

Tóm tắt

The 2018 General Education Curriculum identifies compassion as a core quality, while literary works about Southern Vietnamese people provide rich material for nurturing empathy, respect, and caring relationships. This study aims to establish the theoretical foundations for fostering compassion through Literature teaching, examine the educational potential of the two selected works, and propose instructional strategies appropriate for high school students. It employs document analysis and synthesis, textual analysis of Nguyễn Ngọc Tư’s Cải ơi and Nguyễn Thi’s Những đứa con trong gia đình, together with the design of teaching and learning activities. The two works support compassion education through family affection beyond blood ties, care for displaced people, gratitude, sharing, and awareness of the harm caused by prejudice. The article proposes text-based questions, multiperspectival reading, problem situations, role-play, reflective writing, real-life application, and formative assessment. Compassion should emerge from evidence-based literary interpretation and student dialogue rather than imposed moral lessons. Classroom trials are needed to examine the feasibility and effectiveness of the proposed activities.

Tài liệu tham khảo

Black, P., & Wiliam, D. (2009). Developing the theory of formative assessment. Educational Assessment, Evaluation and Accountability, 21(1), 5-31. https://doi.org/10.1007/s11092-008-9068-5

Bộ GD-ĐT (2018a). Chương trình giáo dục phổ thông - Chương trình tổng thể (ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018 của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT).

Bộ GD-ĐT (2018b). Chương trình giáo dục phổ thông môn Ngữ văn (ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018 của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT).

Bùi Mạnh Hùng (tổng chủ biên), Phan Huy Dũng (chủ biên), Nguyễn Thị Diệu Linh, Đặng Lưu, Trần Hạnh Mai, Hà Văn Minh, Nguyễn Thị Nương, Đỗ Hải Phong, Nguyễn Thị Hồng Vân (2024). Ngữ văn 12 (tập một) (bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống). NXB Giáo dục Việt Nam.

Bùi Mạnh Hùng (tổng chủ biên), Phan Huy Dũng (chủ biên), Trần Ngọc Hiếu, Đặng Lưu, Trần Hạnh Mai, Hà Văn Minh, Nguyễn Thị Ngọc Minh, Nguyễn Thị Nương, Đỗ Hải Phong, Nguyễn Thị Hồng Vân (2023). Ngữ văn 11 (tập một) (bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống). NXB Giáo dục Việt Nam.

Đỗ Thu Hà (2022). Phát triển phẩm chất cho học sinh trong nhà trường phổ thông. Tạp chí Khoa học Giáo dục Việt Nam, 18(S2), 29-34. https://vjes.vnies.edu.vn/vi/phat-trien-pham-chat-cho-hoc-sinh-trong-nha-truong-pho-thong

Đoàn Thị Phương Thao, Đoàn Thị Thanh Huyền (2024). Tiếp cận dạy học phân hóa để hướng dẫn học sinh lớp 8 phân tích nhân vật trong truyện ngắn. Tạp chí Giáo dục, 24(20), 13-18. https://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/tapchi/article/view/2492

Nguyễn Ngọc Tư (2005). Cánh đồng bất tận. NXB Trẻ.

Nguyễn Thanh Hùng (2011). Kĩ năng đọc hiểu văn. NXB Đại học Sư phạm.

Nguyễn Thi (1978). Truyện và kí. NXB Văn học.

Oatley, K. (2016). Fiction: Simulation of social worlds. Trends in Cognitive Sciences, 20(8), 618-628. https://doi.org/10.1016/j.tics.2016.06.002

Phan Trọng Luận (chủ biên), Trương Dĩnh, Nguyễn Thanh Hùng, Trần Thế Phiệt (2014). Phương pháp dạy học văn. NXB Đại học Sư phạm.

Rosenblatt, L. M. (1978). The reader, the text, the poem: The transactional theory of the literary work. Southern Illinois University Press.

Trần Đình Sử (chủ biên), La Khắc Hòa, Phùng Ngọc Kiếm, Nguyễn Xuân Nam (2017). Giáo trình Lí luận văn học, tập 2: Tác phẩm và thể loại văn học. NXB Đại học Sư phạm.

Trần Thông Tuệ, Trần Thị Ngọc Thiện, Võ Tấn Hiền, Nguyễn Văn Tứ, Trần Tuyến (2024). Giáo dục phẩm chất nhân ái cho học sinh trung học cơ sở theo tiếp cận giá trị sống - kĩ năng sống: Nghiên cứu tại một số tỉnh thành vùng Đông Nam Bộ. Tạp chí Giáo dục, 24(số đặc biệt 11), 261-265. https://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/tapchi/article/view/2791

Đã Xuất bản

25.07.2026

Cách trích dẫn

Nguyễn, H. (2026). Định hướng giáo dục phẩm chất nhân ái cho học sinh trung học phổ thông qua dạy học hai tác phẩm viết về người Nam Bộ: “Cải ơi” và “Những đứa con trong gia đình”. Tạp Chí Giáo dục, 26(đặc biệt 9), 469–475. Truy vấn từ https://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/tapchi/article/view/6810

Số

Chuyên mục

Các bài báo