Yêu cầu thiết kế công cụ trí tuệ nhân tạo hỗ trợ giáo viên tiểu học xây dựng kế hoạch giáo dục cá nhân cho học sinh rối loạn tăng động giảm chú ý
Tóm tắt
As AI is increasingly applied to personalize education, it is essential to determine the conditions under which this technology can support teachers appropriately, safely, and responsibly within inclusive primary education. This article employs a theoretical research approach, analyzing literature on ADHD and school functioning, Individualized Education Programs (IEPs), AI in education, and educational data ethics and governance, to identify requirements for AI tools that assist teachers in developing IEPs for students with ADHD. The findings indicate that AI tools should be designed to support the entire IEP development and implementation process - ranging from data collection and organization to needs and goal identification, strategy proposal, progress monitoring, and plan adjustment. Based on this, the study identifies eight categories of requirements: input data, the planning process, goals, support measures, monitoring and evaluation, family-school collaboration, human oversight, and ethics and data security. AI should be positioned as a professional assistant that helps teachers organize information, prepare drafts, propose options, and track implementation, without replacing the teacher’s own assessment, selection, and decision-making. The design and use of such tools must also ensure the participation of schools, families, and relevant professionals. The proposed framework of requirements provides a foundation for the design, selection, evaluation, and piloting of AI tools to support IEP development in inclusive primary education in Vietnam.
Tài liệu tham khảo
American Psychiatric Association (2022). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed., text rev.). https://doi.org/10.1176/appi.books.9780890425787
Barkley, R. A. (1997). Behavioral inhibition, sustained attention, and executive functions: Constructing a unifying theory of ADHD. Psychological Bulletin, 121(1), 65-94. https://doi.org/10.1037/0033-2909.121.1.65
Bateman, B. D., & Linden, M. A. (2012). Better IEPs: How to develop legally correct and educationally useful programs (5th ed.). Attainment Company.
Blackwell, W. H., & Rossetti, Z. S. (2014). The development of individualized education programs: Where have we been and where should we go now? SAGE Open, 4 (2), Article 2158244014530411. https://doi.org/10.1177/2158244014530411
Bộ GD-ĐT (2018a). Thông tư số 03/2018/TT-BGDĐT ngày 29/01/2018 quy định về giáo dục hòa nhập đối với người khuyết tật.
Bộ GD-ĐT (2018b). Chương trình giáo dục phổ thông - Chương trình tổng thể (ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018 của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT).
Chính phủ (2025). Nghị định số 356/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319-340. https://doi.org/10.2307/249008
Đỗ Thị Thảo, Nguyễn Thị Hoa, Trần Tuyết Anh (2020). Giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật trí tuệ. NXB Khoa học và Kĩ thuật.
Đỗ Thị Thảo, Nguyễn Xuân Hải, Nguyễn Thị Hoa (2021). Giáo dục trẻ tăng động giảm chú ý. NXB Giáo dục Việt Nam.
Faraone, S. V., Banaschewski, T., Coghill, D., Zheng, Y., Biederman, J., Bellgrove, M. A., Newcorn, J. H., Gignac, M., Al Saud, N. M., Manor, I., Rohde, L. A., Yang, L., Cortese, S., Almagor, D., Stein, M. A., Albatti, T. H., Aljoudi, H. F., Alqahtani, M. M. J., Asherson, P., … Wang, Y. (2021). The World Federation of ADHD international consensus statement: 208 evidence-based conclusions about the disorder. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 128, 789-818. https://doi.org/10.1016/j.neubiorev.2021.01.022
Holmes, W., Bialik, M., & Fadel, C. (2019). Artificial intelligence in education: Promises and implications for teaching and learning. Center for Curriculum Redesign.
Holmes, W., Porayska-Pomsta, K., Holstein, K., Sutherland, E., Baker, T., Buckingham Shum, S., Santos, O. C., Rodrigo, M. M. T., Cukurova, M., Bittencourt, I. I., & Koedinger, K. R. (2022). Ethics of AI in education: Towards a community-wide framework. International Journal of Artificial Intelligence in Education, 32(3), 504-526. https://doi.org/10.1007/s40593-021-00239-1
Hwang, G.-J., Xie, H., Wah, B. W., & Gašević, D. (2020). Vision, challenges, roles and research issues of artificial intelligence in education. Computers & Education: Artificial Intelligence, 1, Article 100001. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2020.100001
Kasneci, E., Sessler, K., Küchemann, S., Bannert, M., Dementieva, D., Fischer, F., Gasser, U., Groh, G., Günnemann, S., Hüllermeier, E., Krusche, S., Kutyniok, G., Michaeli, T., Nerdel, C., Pfeffer, J., Poquet, O., Sailer, M., Schmidt, A., Seidel, T., … Kasneci, G. (2023). ChatGPT for good? On opportunities and challenges of large language models for education. Learning and Individual Differences, 103, Article 102274. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2023.102274
Loe, I. M., & Feldman, H. M. (2007). Academic and educational outcomes of children with ADHD. Journal of Pediatric Psychology, 32(6), 643-654. https://doi.org/10.1093/jpepsy/jsl054
Miao, F., & Cukurova, M. (2024). AI competency framework for teachers. UNESCO. https://doi.org/10.54675/ZJTE2084
Miao, F., & Holmes, W. (2023). Guidance for generative AI in education and research. UNESCO. https://doi.org/10.54675/EWZM9535
Mishra, P., & Koehler, M. J. (2006). Technological pedagogical content knowledge: A framework for teacher knowledge. Teachers College Record, 108(6), 1017-1054. https://doi.org/10.1111/j.1467-9620.2006.00684.x
Nguyễn Thị Hoa, Đỗ Thị Thảo, Nguyễn Xuân Hải (2024). Giáo dục hành vi cho học sinh rối loạn tăng động giảm chú ý học hòa nhập ở đầu cấp tiểu học. NXB Giáo dục Việt Nam.
Ouyang, F., & Jiao, P. (2021). Artificial intelligence in education: The three paradigms. Computers & Education: Artificial Intelligence, 2, Article 100020. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2021.100020
Pardo, A., & Siemens, G. (2014). Ethical and privacy principles for learning analytics. British Journal of Educational Technology, 45(3), 438-450. https://doi.org/10.1111/bjet.12152
Quốc hội (2025). Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân. Luật số 91/2025/QH15, ban hành ngày 26/6/2025.
Tabassi, E. (2023). Artificial intelligence risk management framework (AI RMF 1.0) (NIST AI 100-1). National Institute of Standards and Technology. https://doi.org/10.6028/NIST.AI.100-1
Thủ tướng Chính phủ (2021). Quyết định số 127/QĐ-TTg ngày 26/01/2021 ban hành Chiến lược quốc gia về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo đến năm 2030.
Thủ tướng Chính phủ (2022). Quyết định số 131/QĐ-TTg ngày 25/01/2022 phê duyệt Đề án “Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong giáo dục và đào tạo giai đoạn 2022-2025, định hướng đến năm 2030”.
Venkatesh, V., Morris, M. G., Davis, G. B., & Davis, F. D. (2003). User acceptance of information technology: Toward a unified view. MIS Quarterly, 27(3), 425-478. https://doi.org/10.2307/30036540
Wolraich, M. L., Hagan, J. F., Jr., Allan, C., Chan, E., Davison, D., Earls, M., Evans, S. W., Flinn, S. K., Froehlich, T., Frost, J., Holbrook, J. R., Lehmann, C. U., Lessin, H. R., Okechukwu, K., Pierce, K. L., Winner, J. D., Zurhellen, W., & Subcommittee on Children and Adolescents With Attention-Deficit/Hyperactive Disorder. (2019). Clinical practice guideline for the diagnosis, evaluation, and treatment of attention-deficit/hyperactivity disorder in children and adolescents. Pediatrics, 144(4), Article e20192528. https://doi.org/10.1542/peds.2019-2528
Yell, M. L. (2019). The law and special education (5th ed.). Pearson.
Zawacki-Richter, O., Marín, V. I., Bond, M., & Gouverneur, F. (2019). Systematic review of research on artificial intelligence applications in higher education-Where are the educators? International Journal of Educational Technology in Higher Education, 16, Article 39. https://doi.org/10.1186/s41239-019-0171-0
Đã Xuất bản
Cách trích dẫn
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Bản quyền (c) 2026 Tạp chí Giáo dục
Tác phẩm này được cấp phép theo Ghi nhận tác giả của Creative Commons Giấy phép quốc tế 4.0 .
