Xây dựng và sử dụng bài tập phát triển năng lực nhận thức tự nhiên trong dạy học chủ đề “Vật sống” – Khoa học tự nhiên 9
Tóm tắt
Developing students’ natural science cognitive competency is a key objective of the 2018 General Education Curriculum for the subject of Natural Sciences. However, classroom practice at the lower secondary level shows that learning tasks are still mainly used to assess the recall of knowledge and have not effectively promoted students’ competency development. This study focuses on designing and using tasks for developing natural science cognitive competency in teaching the topic Living Organisms in Grade 9 Natural Sciences. The study was conducted following a descriptive-developmental approach, combining theoretical research with expert consultation through an online survey using a five-point Likert scale. The results propose a five-step task design process and indicate that the proposed process demonstrates high levels of scientific validity, feasibility, practicality, and flexibility (Mean > 4.0; SD < 0.6). The illustrative examples demonstrate that the tasks designed according to the proposed procedure can be effectively used in teaching to develop students’ scientific cognitive competence, thereby providing a useful reference for teachers in designing and implementing tasks as well as in innovating assessment practices in line with a competency-based approach.
Tài liệu tham khảo
Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (2001). A taxonomy for learning, teaching, and assessing. New York: Longman.
Bộ GD-ĐT (2018). Chương trình giáo dục phổ thông - Chương trình tổng thể. NXB Giáo dục Việt Nam.
Constantinou, C. P., & Rybska, E. (2024). Design principles for integrating science practices with conceptual understanding: an example from a digital learning environment on microbial resistance to antibiotics. Humanities and Social Sciences Communications, 11(1), 1-12. https://doi.org/10.1057/s41599-024-03022-4
Duschl, R. A., Schweingruber, H. A., & Shouse, A. W. (2007). Taking science to school: Learning and teaching science in grades K-8. Washington, DC: National Academies Press.
Hasanah, U., & Shimizu, K. (2020). Crucial cognitive skills in science education: A systematic review. Jurnal Penelitian dan Pembelajaran IPA, 6(1), 36-72. https://doi.org/10.30870/jppi.v6i1.7990
Hmelo-Silver, C. E. (2004). Problem-based learning: What and how do students learn? Educational Psychology Review, 16(3), 235-266.
Holbrook, J., & Rannikmae, M. (2014). The nature of science education for enhancing scientific literacy. International Journal of Science Education, 36(9), 141-168.
Jakavonytė-Staškuvienė, D., & Ponomariovienė, J. (2023). Competency-based practice in conducting natural science research and presenting its results in primary classes: A case study. Cogent Education, 10(2). https://doi.org/10.1080/2331186X.2023.2267962
Lave, J., & Wenger, E. (1991). Situated learning: Legitimate peripheral participation. Cambridge: Cambridge University Press.
Lederman, N. G. (2019). Nature of science: Past, present, and future. In Handbook of Research on Science Education (Vol. 2, pp. 831-879). New York: Routledge.
Merrill, M. D. (2002). First principles of instruction. Educational Technology Research and Development, 50(3), 43-59.
Mislevy, R. J., Steinberg, L. S., & Almond, R. G. (2003). On the structure of educational assessments. Measurement: Interdisciplinary Research and Perspectives, 1(1), 3-62.
Nguyễn Đức Trí (2018). Triết học Mác - Lênin. NXB Chính trị Quốc gia - Sự thật.
Nguyễn Thị Diễm Hằng, Lê Danh Bình (2021). Sử dụng bài tập tiếp cận PISA nhằm phát triển năng lực khoa học tự nhiên của học sinh ở trường trung học cơ sở. Tạp chí Khoa học, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, 18(2), 342-357. https://doi.org/10.54607/hcmue.js.18.2.2870(2021)
Nguyễn Thị Lan, Trần Văn Hùng (2020). Phát triển năng lực nhận thức khoa học tự nhiên cho học sinh trung học cơ sở. Tạp chí Khoa học Giáo dục Việt Nam, 20(S2), 99-105.
Nguyễn Văn Nghĩa (2025). Xây dựng bài tập về chủ đề “Năng lượng và sự biến đổi” môn Khoa học tự nhiên 6 theo hướng phát triển thành phần năng lực vận dụng kiến thức của học sinh. Tạp chí Khoa học, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, 22(11), 2006-2014. https://doi.org/10.54607/hcmue.js.22.11.5261(2025)
Nguyễn Vũ Hà My (2024). Xây dựng hệ thống bài tập kiểm tra đánh giá năng lực nhận thức khoa học tự nhiên cho học sinh trong môn Khoa học lớp 5. Journal of Educational Equipment: Applied Research, 1(322), 1859-0810.
OECD (2019). PISA 2018 assessment and analytical framework. Paris: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/
b25efab8-en
Osborne, J. (2014). Scientific practices and inquiry in the science classroom. Theory Into Practice, 53(4), 271-280. https://doi.org/10.1080/00405841.2014.917200
Phạm Minh Hạc (2002). Tâm lí học. NXB Giáo dục.
Võ Thị Bích Huyền (2024). Xây dựng bộ công cụ đánh giá năng lực nhận thức khoa học tự nhiên của học sinh cấp trung học cơ sở. Tạp chí Giáo dục, 24(13), 36-41.
Wicaksono, A. G. C., & Korom, E. (2023). Role of inductive reasoning, gender, learning satisfaction, and educational and career preference in predicting scientific competency in high school. Thinking Skills and Creativity, 49, 101376.
Tải xuống
Đã Xuất bản
Cách trích dẫn
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Tác phẩm này được cấp phép theo Ghi nhận tác giả của Creative Commons Giấy phép quốc tế 4.0 .
