Bồi dưỡng siêu nhận thức trong dạy học nội dung “Ứng dụng đạo hàm vào bài toán tối ưu” (Toán 12)
Tóm tắt
In the context of the renewed General Education Curriculum oriented toward competency development, fostering higher-order thinking skills in students, particularly in mathematics education, has become an essential requirement. However, students still face difficulties in applying derivatives to optimization problems due to limited abilities in self-regulation and cognitive monitoring. This study focuses on developing metacognition in teaching the topic “Applications of Derivatives in Optimization Problems” (Grade 12 Mathematics) to enhance learning effectiveness and mathematical thinking. Using theoretical research and content analysis methods, the paper clarifies the concept, structure, and role of metacognition, and proposes a teaching process aimed at fostering metacognitive development in students. The findings contribute to the theoretical foundation and provide practical solutions for innovating mathematics teaching methods in high schools.
Tài liệu tham khảo
Ackerman, R., & Thompson, V. A. (2017). Meta-reasoning: Monitoring and control of thinking and reasoning. Trends in Cognitive Sciences, 21(8), 607-617.
Bayne, T., Brainard, D., Byrne, R. W., Chittka, L., Clayton, N., Heyes, C., Mather, J., Ölveczky, B., Shadlen, M., & Suddendorf, T., Webb, B. (2019). What is cognition?. Current Biology, 29(13), 608-615.
Bộ GD-ĐT (2018). Chương trình giáo dục phổ thông môn Toán (ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TTBGDĐT ngày 26/12/2018 của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT).
Chou, C.-M., Shen, T.-C., Shen, T.-C., & Shen, C.-H. (2023). The impact of CIE education integrated with the BIG 6 teaching strategy on students’ innovative motivation, creativity, metacognition, and self-perceived employability. Thinking Skills and Creativity, 48, 101287. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2023.101287.
Cung Kim Tiến (2002). Từ điển Triết học. NXB Văn hóa Thông tin.
Dulger, Z., & Ogan-Bekiroglu, F. (2025). Students’ metacognition knowledge and skills during physics problem-solving process. Physical Review Physics Education Research, 21(2), 20106. https://doi.org/10.1103/4s17-6dxs
ElSayary, A. (2024). Integrating Generative AI in Active Learning Environments: Enhancing Metacognition and Technological Skills. Journal of Systemics, Cybernetics and Informatics, 22(3), 34-37.
Fiedler, K., Ackerman, R., & Scarampi, C. (2019). Metacognition: Monitoring and controlling one’s own knowledge, reasoning and decisions. The Psychology of Human Thought: An Introduction, 89-111.
Flavell, J. H. (1976). Metacognitive aspects of problem solving. In L. B. Resnick (Ed.), The nature of intelligence (pp. 231-236). Hillsdale, NJ: Erlbaum.
Flavell, J. H. (2024). Metacognitive aspects of problem solving. In The nature of intelligence (pp. 231-236). Routledge.
Fleming, S. M. (2024). Metacognition and confidence: A review and synthesis. Annual Review of Psychology, 75(1), 241-268. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-022423-032425
Georghiades, P. (2004). From the general to the situated: Three decades of metacognition. International Journal of Science Education, 26(3), 365-383. https://doi.org/10.1080/0950069032000119401
Hacker, D. J. (1998). Definitions and empirical foundations. In Metacognition in educational theory and practice (pp. 1-23). Routledge.
Hidayat, R., Mohd Saad, M. R., & Wewe, M. (2025). A meta-analysis of the effect of metacognitive instruction on mathematics achievement. Cogent Education, 12(1), 2517510.
Hoàng Mỹ Hạnh (2004). Bản chất của Nhận thức và vai trò của nó trong việc sáng tạo khái niệm, phạm trù. Tạp chí Triết học, 9(160), 52-56.
Hoàng Phê, Bùi Khắc Việt, Chu Bích Thu, Đào Thản, Hoàng Tuệ, Hoàng Văn Hành,... Vương Lộc (2023). Từ điển tiếng Việt. NXB Hồng Đức.
Hoàng Xuân Bính, Phí Văn Thủy (2022). Nghiên cứu sự khác nhau giữa nhận thức và siêu nhận thức. Tạp chí Thiết bị Giáo dục, 257(Kì 2-1/2022), 82-84.
Kassimi, I. El. (2025). Assessing Metacognition: An Overview. Journal of English Language Teaching and Applied Linguistics, 7(2), 222-230. https://doi.org/10.32996/jeltal
Peters, E., & Kitsantas, A. (2010). The effect of nature of science metacognitive prompts on science students’ content and nature of science knowledge, metacognition, and self‐regulatory efficacy. School Science and Mathematics, 110(8), 382-396. https://doi.org/10.1111/j.1949-8594.2010.00050.x
Phí Văn Thủy (2019). Những biện pháp rèn luyện kĩ năng siêu nhận thức cho học sinh trong dạy học Giải tích ở trường trung học phổ thông. Tạp chí Khoa học Giáo dục Việt Nam, 18(Tháng 6/2019), 78-83.
Rahnev, D. (2025). A comprehensive assessment of current methods for measuring metacognition. Nature Communications , 16(1), 701. https://doi.org/10.1038/s41467-025-56117-0
Sandi-Urena, G. S. (2008). Design and validation of a multimethod assessment of metacognition and study of the effectiveness of metacognitive interventions. Clemson University.
Steinbach, J. C. (2008). The effect of metacognitive strategy instruction on writing. Lexington, Ky: First Edition.
Tăng Minh Dũng, Nguyễn Thành Công (2025). Vai trò của siêu nhận thức đối với giáo viên trong dạy học ứng dụng công nghệ. Tạp chí Giáo dục, 25(số đặc biệt 4), 19-24. https://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/
tapchi/article/view/3611
Tobias, S., & Everson, H. T. (2002). Knowing what you know and what you don't: Further research on metacognitive knowledge monitoring (Vol. 3). New York: College Entrance Examination Board.
Trần Hồng Nga (2024). Vận dụng lí thuyết siêu nhận thức trong dạy học Học phần Xác suất thống kê cho sinh viên đại học. Tạp chí Thiết bị Giáo dục, 2(313), 151-154.
Tsai, C.-C. (2001). A review and discussion of epistemological commitments, metacognition, and critical thinking with suggestions on their enhancement in Internet-assisted chemistry classrooms. Journal of Chemical Education, 78(7), 970-974. https://doi.org/10.1021/ed078p970
Vũ Dũng (2008). Từ điển tâm lí học. NXB Từ điển Bách khoa.
Walker, P. B., Haase, J. J., Mehalick, M. L., Steele, C. T., Russell, D. W., & Davidson, I. N. (2025). Harnessing metacognition for safe and responsible AI. Technologies, 13(3), 107.
Đã Xuất bản
Cách trích dẫn
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Tác phẩm này được cấp phép theo Ghi nhận tác giả của Creative Commons Giấy phép quốc tế 4.0 .
