Phát hiện và sửa chữa sai lầm trong dạy học giải bài toán thực tế nội dung “hệ phương trình bậc nhất hai ẩn” (Toán 9)

Các tác giả

  • Phạm Huyền Trang Trường Đại học Thủ đô Hà Nội 2
  • Nguyễn Ngọc Giang Trường Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh
  • Lê Diệu Hồng Trường THCS Tôn Thất Tùng, phường Tân Sơn Nhì, Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

Mathematics plays a foundational role in general education and significantly contributes to the development of students’ thinking and problem-solving abilities. However, in classroom practice, the activity of identifying and correcting errors has not been fully utilized, particularly in real-world problems involving systems of linear equations in two variables in grade 9. This paper aims to clarify the theoretical foundations of this activity and propose ways to apply it in teaching this content. Drawing on theoretical research and analysis, the paper discusses perspectives on identifying and correcting errors in mathematics education and examines the teaching content of systems of linear equations in two variables. The findings propose a four-step process and instructional strategies that support students in recognizing and correcting errors when solving real-world problems, thereby contributing to improving the effectiveness of teaching this topic.

Tài liệu tham khảo

Benecke, K., & Kaiser, G. (2023). Teachers’ approaches to handling student errors in mathematics classes. Asian Journal for Mathematics Education, 2(2), 161-182. https://doi.org/10.1177/27527263231184642

Bessot, A., Comiti, C., Lê Thị Hoài Châu, Lê Văn Tiến (2009). Những yếu tố cơ bản của didactic Toán. NXB Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.

Dương Hữu Tòng (2012). Dự đoán và giải thích nguyên nhân sai lầm của học sinh khi học chủ đề phân số dưới ngôn ngữ của Didactic toán. Tạp chí Khoa học, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, 37, 130-139.

Dương Hữu Tòng, Võ Huỳnh Hưng, Lương Việt Hưng, Vương Thị Xuân Mai, Trần Trung Nhiệm, Lê Mộng Tuyền, Phan Thị Mỹ Xuân (2018). Giải thích sai lầm của học sinh theo “hợp đồng dạy học”: Trường hợp tìm hiểu phương trình đường thẳng trong mặt phẳng. Tạp chí Khoa học, Trường Đại học Đồng Tháp, 32, 22-27.

Hansen, A., Drews, D., Dudgeon, J., Lawton, F., & Surtees, L. (2017). Children’s Errors in Mathematics (Transforming Primary QTS Series) (Kindle). https://books.google.com.vn/books?id=lFIlDwAAQBAJ&

printsec=frontcover&hl=vi&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false

Hoàng Phê (chủ biên), Bùi Khắc Việt, Chu Bích Thu, Đào Thản, Hoàng Tuệ, Hoàng Văn Hành,... Vương Lộc (2003). Từ điển tiếng Việt. NXB Hồng Đức.

Hoth, J., Larrain, M., & Kaiser, G. (2022). Identifying and dealing with student errors in the mathematics classroom: Cognitive and motivational requirements. Frontiers in Psychology, 13(December), 1-16.

Johar, R., & Lubis, K. R. (2018). The analysis of students’ mathematical representation errors in solving word problem related to graph. Jurnal Riset Pendidikan Matematika, 5(1), 96-107.

Lai, C. F. (2012). Error Analysis in Mathematics. Behavioral Research and Teaching. University of Oregon, USA.

Lê Thống Nhất (1996). Rèn luyện năng lực giải toán cho học sinh phổ thông trung học thông qua việc phân tích và sửa chữa các sai lầm của học sinh khi giải toán. Luận án Phó tiến sĩ Khoa học Sư phạm - Tâm lí, Trường Đại học Sư phạm Vinh.

Lê Văn Giàu, Nguyễn Dương Hoàng (2022). Một số sai lầm thường gặp của học sinh trong dạy học chủ đề “Phương trình-bất phương trình” (Đại số 10) ở trường trung học phổ thông. Tạp chí Giáo dục, 22(5), 26-30. https://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/tapchi/article/view/360

Legarde, M. A. A. (2022). Working with mathematical problems: an analysis of students misconceptions and its impact on mathematics learning. International Journal of Advanced Research, 10(03), 25-33.

Lin, T.-H., Riccomini, P. J., & Liang, Z. (2025). Mathematical Error Patterns of Students With Mathematics Difficulty: A Systematic Review. Learning Disability Quarterly, 48(4), 242-256.

Mcnamara, J., & Shaughnessy, M. M. (2011). Student errors : What can they tell us about what students DO understand. In Math Solutions (pp. 1-4). www.mathsolutions.com

Nguyễn Thiện Chí (2020). Giải thích nguyên nhân sai lầm của học sinh khi học chủ đề phép chia hết dưới ngôn ngữ của didactic toán. Tạp chí Khoa học, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, 17(2), 388-396.

Polya, G. (2009). Giải một bài toán như thế nào?. NXB Giáo dục Việt Nam.

Sarwadi, H. R. H., & Shahrill, M. (2014). Understanding students’ mathematical errors and misconceptions: The case of year 11 repeating students. Mathematics Education Trends and Research, 2014(2014), 1-10.

Trần Việt Cường, Lê Văn Tuyên (2013). Bồi dưỡng khả năng phát hiện và sửa chữa sai lầm trong lời giải bài tập toán cho học sinh. Tạp chí Khoa học và Công nghệ, Đại học Thái Nguyên, 103(03), 151-154.

Trương Thị Dung, Thái Thị Hồng Lam (2024). Phát hiện và sửa chữa sai lầm của học sinh trong dạy học giải toán ở trường trung học phổ thông. Tạp chí Giáo dục, 24(3), 24-29. https://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index. php/tapchi/article/view/1454

Đã Xuất bản

31.03.2026

Cách trích dẫn

Phạm Huyền Trang P. H. T., Nguyễn Ngọc Giang, N. N. G., & Lê Diệu Hồng, L. D. H. (2026). Phát hiện và sửa chữa sai lầm trong dạy học giải bài toán thực tế nội dung “hệ phương trình bậc nhất hai ẩn” (Toán 9). Tạp Chí Giáo dục, 26(đặc biệt 2), 230–236. Truy vấn từ https://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/tapchi/article/view/5917

Số

Chuyên mục

Các bài báo