Phát triển năng lực tư duy và lập luận toán học của học sinh thông qua khai thác sai lầm trong dạy học toán

Các tác giả

  • Nguyễn Văn Thuận Trường Đại học Vinh
  • Nguyễn Thị Mỹ Hằng Trường Đại học Vinh
  • Nguyễn Thị Trang Trường Trung học phổ thông Lê Quý Đôn, tỉnh Hà Tĩnh

Tóm tắt

In mathematics education, mathematical thinking and reasoning are regarded as core components of mathematical competence; however, students’ errors have not been sufficiently utilized as pedagogical learning resources. This study aims to clarify the role of error analysis in triggering cognitive conflict and promoting students’ thinking processes. The findings indicate that analyzing errors contributes to the development of mathematical thinking and reasoning, including comparison, explanation, justification, and selfregulation. In addition, the paper proposes four pedagogical measures aligned with a five-stage process: identifying, detecting, analyzing, correcting, and generalizing errors. On this basis, the study provides a practical pedagogical framework to help teachers leverage students’ errors as learning opportunities, thereby fostering mathematical thinking and reasoning.

 

Tài liệu tham khảo

Bộ GD-ĐT (2018). Chương trình giáo dục phổ thông - Chương trình môn Toán (ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018 của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT).

Borasi, R. (1994). Capitalizing on errors as “springboards for inquiry”: A teaching experiment. Journal for Research in Mathematics Education, 25(2), 166-208. https://doi.org/10.5951/jresematheduc.25.2.0166

Kramarski, B., & Zoldan, S. (2008). Using errors as springboards for enhancing mathematical reasoning in a self-regulated learning environment. The Journal of Educational Research, 102(2), 137-151.

Nguyễn Thị Duyến, Nguyễn Lộc Trường Tài, Nguyễn Thị Mai Thủy (2025). Hiểu nhầm khái niệm của học sinh trong học tập chủ đề “Xác suất có điều kiện” (Toán 12): Một nghiên cứu trường hợp. Tạp chí Giáo dục, 25(12), 30-35. https://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/tapchi/article/view/3500

Nguyễn Thị Kiều Nga (2024). Một số biện pháp phát triển năng lực tư duy và lập luận toán học cho học sinh trong dạy học giải các bài toán chủ đề “Đa thức” ở trung học cơ sở. Tạp chí Giáo dục, 24(12), 6-10. https://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/tapchi/article/view/1999

Nguyễn Thị Mỹ Hằng, Phạm Xuân Chung, Trương Thị Dung (2016). Rèn luyện các thao tác tư duy cho học sinh trong dạy học môn Toán ở trường Trung học phổ thông. NXB Đại học Sư phạm.

Nguyễn Thị Thu Thủy (2025). Tác động của “lỗi sai tích cực” đến động lực và nhận thức của người học. Tạp chí Tâm lí - Giáo dục, 31(07), 367-371.

Nguyễn Văn Khang, Lê Hoàng Mai (2024). Một số biện pháp phát triển năng lực tư duy và lập luận toán học cho học sinh thông qua dạy học giải bài tập chủ đề đại số tổ hợp - Toán 10. Tạp chí Khoa học, Trường Đại học Đồng Tháp, 13(01S), 203-215.

Nguyễn Văn Thuận, Nguyễn Hữu Hậu (2010). Phát hiện và sửa chữa sai lầm cho học sinh trong dạy học Đại số - Giải tích ở trường phổ thông. NXB Đại học Sư phạm.

OECD (2023). PISA 2022 Assessment and Analytical Framework. OECD Publishing.

Tulis, M., & Dresel, M. (2025). Effects on and consequences of responses to errors: Results from two experimental studies. British Journal of Educational Psychology, 95(1), 143-161. https://doi.org/10.1111/bjep.12686

Tải xuống

Đã Xuất bản

20.02.2026

Cách trích dẫn

Nguyễn Văn Thuận, N. V. T., Nguyễn Thị Mỹ Hằng, N. T. M. H., & Nguyễn Thị Trang, N. T. T. (2026). Phát triển năng lực tư duy và lập luận toán học của học sinh thông qua khai thác sai lầm trong dạy học toán. Tạp Chí Giáo dục, 26(04), 36–40. Truy vấn từ https://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/tapchi/article/view/4861

Số

Chuyên mục

Các bài báo